VÅR

Fotoprosjektet #2022dagfordag tar tid. Men andre foto blir og tatt. Her har eg sett saman foto med fellesnevnaren VÅR. Vårsesongen i år starta på Hornborgasjøen like før påske, se eige blogginlegg. Her heime er det dei første trekkfuglane som svarttrost og rødstrupe, som innleier årstida vår for meg. Eit anna vårteikn – som ikkje så mange kjenner til – er duetrostens lågmælte song i vårskogen.

I påsken fekk eg – for første gong – bli med til ein hoggormplass – ei steinur – i Tynset kommune med rundt 10 ormar. Desse slangane overvintrar saman på faste plassar kvart år. Så snart det våres – ofte sist på mars – kjem dei ut for å «slikke» sol. Dei er litt trege i bevegelsana, klumper seg saman og er lette å fotografere. Dette blir nok fast innslag på våren i åra framover.
Eg trudde eg hadde funne tiurleiken etter mange dagar med spaning – men det var berre ein tiur som spelte der rundt teltet mitt. «Hovedleiken» var lenger unna – eg skimta dei mellom trea – kor dei hadde etablert spelplass på og ved sida av fylkesvegen! Såg både tiur og fleire røyer der. Men etter dei første bilane i halv sekstida forsvann dei.
Hoppande tiur. Det blei slik – litt vrien vinkel, tre mellom meg og tiuren og ei linse som ikkje heilt var tilpassa formålet.
Ei av dei første plantene som kjem, er torvmyrull eller torvull. Den blomstrer sist på april eller så fort dei får «hodet over vannet». Dette er frå ei fotoøkt med mykje snø i lufta. Torvull har ikkje uventa vindpolinering.
Ein muserik vinter har det vore – denne reven gjorde fleire forsøk på å fange mus utan hell.
Ein kald maimorgon – minus 8 – møtte eg denne ungoksen der han stod i morgonsola og varma seg.
Tranane kom hit i år og.
Trost har vore eit prosjekt i vår – mange timar i kamuflasjeteltet har gitt resultat.
Horndykkaren går til hekking så fort det blir ope vatn i Gjettjønna. Eg blir fasinert av den lille fargeklatten ute i snellebeltet.
Dvergmåker langt ute på tynn våris på Gjettjønna.

VEKE 18 #2022 DAGFORDAG

Ei veke som starta med snøvêr og enda med snøvêr – kaldt med andre ord. Kuldegrader har det vore kvar natt og den 4.5. var det minus 8 om morgonen. Men heldigvis er det på plussida på dagtid.

Dag 122 (2.5.) Torvulla blomstrer i snøværet
Dag 123 (3.5.) Ei laue på Røros
Dag 124 (4.5.) Rev på musejakt (Foto er forstørra/croppa)
Dag 125 (5.5.) Eit kulturminne frå siste gruva på Røros – garasjen ved Lergruvbakken gruve. Gruva var i drift frå 1973-1977 med utvinning av sinkmalm.
Dag 126 (6.5.) Nå endelig begynner rødsildra å blomstre i Skårhåmmårdalen!
Dag 127 (7.5.) Rødvingetrost

Dag 128 (8.5.) Rabarbraen er optimist trass i ein ny maidag med snø i lufta.

VEKE 17 #2022DAGFORDAG

Dag 115 (25.4.) Hettemåker og fiskemåker finn mat på enga når snøen har smelta her på Røros
Dag 116 (26.4.) «Jeg velger meg april……i den blir somren til!»
Dag 117 (27.4.) Storwartz – scener til filmen Sulis speles inn i desse dager.

Dag 118 (28.4.) Røros flyplass – tre fly samtidig frå Widerøe og Nyxair
Dag 119 (29.4.) Tiurleik i dag tidleg
Dag 120 (30.4.) På plass for å fotografere tiurleiken i morgen tidlig
Dag 121 (1.5.) I dag oppdaga to-åringen dei gule hestehovane

VEKE 16 #2022DAGFORDAG

Veke 16 er over og 114 foto er lagt ut på #2022dagfordag på Instagram. Mange naturrelaterte foto denne veka- mest overraskande var nok sommerfuglen Sørgekåpe som eg fekk sjå i Skårhåmmårdalen. Min første observasjon av arten og første registrerte observasjon på Røros.

Dag 108 (18.4.) Sørgekåpe på snøflekk på Røros.
Dag 109 (19.4) Hoggorm
Dag 110 (20.4.) Amatørornitologer ser etter trekkfuglar ved Aursunden i Røros kommune.
Dag 111 (21.4.) Mogop på Hjerkinn i dag
Dag 112 (22.4.) Vinduspusser i Atlanterhavsparken, Ålesund får hjelp av Steinbit
Dag 113 (23.4.) Vårkål -vårblomst i soleiefamilien. Ålesund i dag.
Dag 114 (24.4.) Garna trekkes og måkene er på plass. Hessafjorden, Ålesund.

VEKE 15 #2022DAGFORDAG

Foto frå påskeveka – litt av kvart frå snøleik via fotografering av hoggorm og med ein spelande tiur i vegen til slutt.
Hoggormfoto var ei ny oppleving som fristar til gjentaking.

Dag 101 (11.4.) Barnlig lykke!
Dag 102 (12.4.) Flotasjonen på Kongens – eit av dei siste bygga i 333 år med gruvedrift på Røros.
Dag 103 (13.4.) Åtte varmegrader i dag blei snømannens endelikt.
Dag 104 (14.4.) Hoggorm – 660 moh. Foto frå overvintringsplass ein stad i Tynset kommune.
Dag 105 (15.4.) Nordlysnatt i april
Dag 106 (16.4.) Drømmepåske
Dag 107 (17.4.) Tiur i vegkanten tidlig påskemorgen.

Tranar ved Hornborgasjøen

Hornborgasjøen i Vest-Gøtaland i Sverige er rasteplass for tranar på trekk frå overvintringsområda i Spania og Portugal til hekkeplassane i Norden. Midt i mars lander dei første tranane ved sjøen og fram mot første veka i april stig antalet frå dag til dag. På det meste har det vore rundt 27 000 tranar på ein gong ved sjøen! I år var det 20 900 på det meste 2.april! Tranane trekk til seg mykje folk: Amatørornitologar, fotografar med store telelinser og alle dei andre som berre vil oppleve tusenvis av tranar på ein gong. Det er anslått at 150 000 besøkande kjem til Hornborgasjøen kvart år – dei fleste av dei i løpet av «tranetida» på våren.

Tranane blir fôra med korn på eit område i sørenden av sjøen – Trandansen har staden blitt heitande. Her har natur- og vegmyndigheter lagt til rette for besøkande med rikeleg plass til parkering og oppstilling for bobilar. Eit gjerde skiller tranane frå folk, og tranane bestemmer kor nær dei vil gå folket. Skal ein kome heilt innpå tranane må ein leige seg plass i ei av fleire fotohytter inne på tranane sitt område.

Det er mykje liv og lyd på Trandansen på denne tida. Trananes trompetrop høyres heile tida. Med tusener av fuglar samla på ein stad er det ikkje akkurat stille. Det er traner i lufta heile tida. Men det er likevel «forestillingen» morgon og kveld som er spektakulært. Om kvelden flyg tranane ut til overnattingsområder ute i sjøen. Om morgonen i timane før soloppgang kjem dei flygande tilbake. Den svenske naturfotografen Eva Danelius beskriv morgontimane slik:
Gryning vid Hornborgasjön.
Nästan lika häftigt som dansandet.
Det är mörkt och tyst.
Och tranbefriat.
Så börjar det ljusna.
Tranorna höras.
Då väller de in från sjön.
I tusental.
På några minuter blir fälten på nytt en kokande trankittel

Her er foto frå fire morgonar i år ved Hornborgasjøen.

VEKE 14 #2022DAGFORDAG

Veke 14 i prosjektet #2022dagfordag. Foto frå Trandansen ved Hornborgasjøen i Vest-Gøtaland i Sverige og frå Røros-traktene. Dei første 100 fotografia er unnagjort og det er berre 265 igjen før året er omme.

Dag 94 (4.4.) Ein trane ved Hornborgasjøen, Gøtaland Sverige i dag
Dag 95 (5.4.) Traner i vårsnø ved Hornborgasjøen, Gøtaland-Sverige like før soloppgang. Ca 17000 på sist telling.
Dag 96 (6.4.) Traner i morgenlys. Klassisk motiv frå Hornborgasjøen i Gøtaland, Sverige.
Dag 97 (7.4.) Elg i vegkanten i Tufsingdalen, Os kommune – Innlandet.
Dag 98 (8.4.) Vindpølsa på Røros flyplass fortel at det blåser frå nordvest. Ingen god start på påsken.
Dag 99 (9.4.) Blåmeisen er på sitt blåaste no. Flott gjest på foringa.
Dag 100 (10.4.) Kulturminne i forfall: Lite lysthus i Røros kommune som har sett betre dagar.

VEKE 13 #2022DAGFORDAG

Ei veke med fotografering av hare på Vauldalen, tog på Røros, fotokveld på Rørosmuseet og til sist i veka fotografering av traner ved Hornborgasjøen i Gøtaland. Og det blir meir traner i neste veke og.

Dag 87 (28.3.) Harefotografering på Vauldalen
Dag 88 (29.3.) Harer i snøfokk, Vauldalen i natt.
Dag 89 (30.3.) Nordgående motorvogn til Trondheim har nettopp passert planovergangen på Stattene utenfor Røros.
Dag 90 (31.3.) Fotokveld på Rørosmuseet med foto fra Frits Hermann Solvangs fotosamling fra Røros fotografert 1964 og 1965 – ca 2000 foto.
Image.jpeg
Dag 91 (1.4.) Kveldshimmel over Hornborgasjøn, Gøtaland, Sverige. iPhonefoto.
Dag 92 (2.4.) Morgonstemning frå Hornborgasjøen i Gøtaland, Sverige
Dag 93 (3.4.) Trandansen ved Hornborgasjøen, Gøtaland Sverige kl 05.30 – tranane trekker inn frå nattekvarteret ute i sjøen.

Harane på Vauldalen

Harane på Vauldalen er viden kjende. Bileta til Erlend Haarberg har vandra «verda rundt» og tatt med seg mange gjeve prisar heim. Erlend har fotografert harer her i rundt 20 år. I fjor stilte han harane «sine» til disposisjon for andre fotografar. Mange reiste til Vauldalen og kom heim med minnebrikkene fulle av harefoto. Så gjorde eg – tre netter blei det i fjor. Og herom dagen var eg tilbake. Værutsiktene var bra – «huggu buvêr» som eg hadde håpa på! Utpå kvelden letta vêret litt men fortsatt godt med vind og snø. Vind og snø gir gode fotoeffektar.

På veg til foringsplassen….Dei første kjem i blåtimen.

Erlend Haarberg har rigga opp lys. Mellom lyset og fotografen som sit inne i hytta, finn harane havre. Fotomessig gir det flotte effektar med haren i siluett foran lyset. Ei utfordring iallefall for meg, er å få haren skarp. Når dei første harane dukker opp i blåtimen, går det greit. Etterkvart som lyset svinn blir det meir utfordrande. Høg iso og kort lukkartid må til for å fryse bevegelsane til haren. Eg har valgt å konvertere ein del av fotografia til svart /kvitt – passer betre på nattelyset her. Ein del foto legg eg ut her. Telleverket stoppa på rundt 1500 foto – men mesteparten ender i søppelbøtta. Fotoutstyr: Nikon D850, Nikon 200-400 f4 og stativ.

Lys, vind og snø gir ein flott effekt.
Lys, vind og snø gir ein flott effekt.

Noen «kampfoto» – slåssing om mat og posisjon på foringsplassen.

Fem harar på fôringa samstundes! Eit øyeblikk med fred og fordrageleghet før alle slåss mot alle og harane sprang hit og dit.
Tjukt snøvêr, iso 4000, 400mm, f4, 1/1600 sek
Ser litt pjusk ut der han sit med ryggen mot vinden. Iso 1000, 1/25 sek, 400mm, f13
Iso 250, 240mm, f5,6, 1/13 sek
Med litt bedre fokus og treff, kunne dette blitt riktig bra. Iso 4000, 400mm, f 4, 1/1000sek

VEKE 12 #2022DAGFORDAG

Sju nye foto frå denne veka – ingen spesielle tema men kun foto tatt i «forbifarten». Det har blitt 86 foto til nå lagt ut på Instagram under #2022dagfordag.


Dag 80 (21.3.) Fargerikt bomiljø – rom til mange trekkfugler her

Dag 81 (22.3.) ..og der var rødstrupen tilbake på Røros etter vinteroppholdet i Legoland.

Dag 82 (23.3) Kveldshimmelen speiler seg i Glåma.
Dag 83 (24.3.) Harens festmåltid.
Dag 84 (25.3.) Streetart på Røros skole. Streetartist Rodrigo Lisboa – PEACETU – samen med skuleelevar.
Dag 85 (26.3.) Storwartz
Dag 86 (27.3.) Isslottet i Skårhåmmårdalen på Røros smelter.

VEKE 11 #2022DAGFORDAG

Ei ny veke med sju foto. Det har blitt fire korte turar opp til Storwartz for å fotografere kveldslyset og månen. Det var fullmåne på slutten av denne veka. Det blei vel bare fotografiet frå dag 73 og 77 som er omtrent slik eg hadde tenkt dei.

Litt om fotografiet frå dag 79. Eg hadde fotografert månen på veg opp bak Viglane utan at resultatet blei slik eg hadde tenkt. Men greit nok til å bli lagt ut på Instagram under #2022dagfordag. På veg ned frå fjellet kryssa løypemaskina til Røros tur og løypeforening vegen like foran meg. Eg stansa bilen, og fekk tatt eit par foto før fotomotivet forsvann inn i bjørkeskogen. Det blei eit foto som fortel – dokumenterer- løypekjøringa . Eit arbeid – ofte usynleg -som blir gjort for at skispora skal vera klåre til neste dag. Fotoet frå dag 74 er i same kategori. Skulebussane står utanfor skulen kvar dag utan at me reflekterer over kor viktige dei er for å halde samfunsmaskineriet i gang.

Dag 73 (14.3.) Kveldslyset på Storwartz
Dag 74 (15.3.) Skoleskyss – viktig infrastruktur. Fem busser klar til å frakte elever fra Røros skole hjem etter skoledagen.
Dag 75 (16.3.) Øvre Storwartz i månelys. (Foto frå i natt)
Dag 76 (17.3.) Fjøsvegg i Dalholen, Foldal.
Dag 77 (18.3.) Fullmånen i kveld.
Dag 78 (19.3.) Bålkaffi
Dag 79 (20.3.) Røros tur og løypeforening leverer gode spor – Preparering av spor til søndagen. Snapshot fra lørdag kveld – Stikkildalsrunden.

VEKE 10 #2022DAGFORDAG

Ei veke – årets tiende -med foto frå Ålesundstraktene pluss Romsdalshorn lagt ut på Instagram under #2022dagfordag. Eit lite utvalg av foto frå denne veka i Ålesund. Det er mange andre foto som kunne blitt med. Foto frå krykkjekolonien på Aspøya, Borgundfjordfiske etter torsk – folkeliv på fjorden, havørna som var å sjå nesten heile tida, Ålesund sentrum….. manglar ikkje på motiv.

Dag 66 (7.3.) Tjeld -Alnes i Vigra kommune.
Tjelden – Haematopus ostralegus- er eit av mange vårteikn langs kysten – frå lengst i sør til lengst i nord og aust.
Dag 67 (8.3.) Solnedgangen i kveld med utsikt mot Godøya og Runde, Sunnmøre.
Når ein er der kor Færøyane, Island og Grønland er neste stopp, så høyrer ein solnedgang med! Godøya, Runde og ein frakteskip er med og gir liv til solnedgangen.
Dag 68 (9.3.) Snøklokker i Ålesund.
Snøklokkene er eit tidleg tidleg teikn på våren der dei kikker fram -ofte i februar – og tilpassa frost og snø som og høyrer vårtida til.
Dag 69 (10.3.) Frå klatreveggen i Ålesundhallen.
Barnebarn Per viser klatrer med letthet topps i klatreveggen.
Dag 70 (11.3.) Ålesund skyline i kveld. Fotografert frå bankskøyta Storeggen.
Fisketur på Borgundfjorden med bankskøyta Storeggen – uten å få fisk – ga dette synet av byen sett frå fjorden. Vårfisket etter torsk på Borgundfjorden er kjent. Rundt 30 småbåtar på fjorden denne kvelden.
Dag 71 (12.3.) Spor etter strandsnegler i ein tidevannsdam. Vigra.
Tidevannsdammar på ei nordvendt strand på Roald, Vigra. Strandsneglane setter spor etter seg i sanden som er skylla opp av tidevatnet.
Dag 72 (13.3.) Romsdalshorn